Hoe vang je een seizoenspiek in voorraad financieel op?
Of je nu tuinmeubelen, kerstartikelen, fietsen of wintersportartikelen verkoopt: veel ondernemers kennen het probleem. Maanden voordat de omzet binnenkomt, moet de voorraad al worden ingekocht en betaald. Dat zet flinke druk op je liquiditeit, juist op het moment dat je ruimte nodig hebt.
Een seizoenspiek in voorraad financier je bij voorkeur met kortlopende, flexibele financiering die meebeweegt met je seizoen. Denk aan een rekening-courantkrediet met een seizoenslimiet, voorraadfinanciering of een kortlopende lening. Welke vorm het beste past, hangt af van de omvang van de piek, de courantheid van je voorraad en de financiering(en) die je al hebt.
Hieronder lees je waarom een seizoenspiek zoveel werkkapitaal vraagt, welke financieringsvormen er zijn en waar een financier op let.
“Als ik met ondernemers aan tafel zit die bijvoorbeeld naar de kerstpiek toewerken en op tijd willen inkopen, zie ik hoe groot het gat kan zijn tussen het betalen van de inkoop en het binnenkomen van de omzet.
Dan helpt het om vooraf scherp te hebben hoe groot die piek is en hoe lang hij duurt. Samen brengen we per maand in kaart wanneer het geld de deur uitgaat en wanneer het terugkomt, en welk deel daarvan vaststaat en welk deel nog kan schuiven. Zo komen we tot de meest optimale en voordelige financieringsstructuur.”
Waarom zet een seizoenspiek je kasstroom onder druk?
Bij een seizoensbedrijf lopen uitgaven en inkomsten sterk uit de pas. Neem een groothandel in tuinmeubelen. In december en januari wordt de collectie ingekocht, in februari en maart betaal je de leveranciers en pas vanaf april komt de verkoop op gang. Hanteren je afnemers een betaaltermijn van 30 of 60 dagen, dan zie je het geld soms pas in de zomer terug.
In de tussentijd zit het grootste deel van je werkkapitaal vast in voorraad. Op papier kan je onderneming winstgevend zijn, terwijl er in het voorjaar nauwelijks geld op de bank staat. Winst is immers niet hetzelfde als kasstroom, een verschil dat ook financiers goed in de gaten houden.
Stem de financiering af op de duur van de behoefte
Een belangrijke vuistregel: financier een tijdelijke behoefte met tijdelijk geld. Een seizoenspiek duurt meestal drie tot negen maanden. Financier je die met een langlopende lening, dan betaal je het hele jaar rente over geld dat je een groot deel van het jaar niet nodig hebt. Bovendien leg je daarmee ruimte vast die je later misschien nodig hebt voor investeringen in bijvoorbeeld een pand of machines.
Omgekeerd geldt ook: gebruik kortlopende financiering niet om structurele tekorten te dichten. Groeit je voorraad elk jaar, dan is een deel van de behoefte niet seizoensgebonden maar permanent. Dat deel vraagt om een andere, langere financiering.
Een voorbeeld is NextEnergy, een energieleverancier voor ruim 70.000 huishoudens en kleinzakelijke klanten. Om mogelijke hogere inkoopkosten in de wintermaanden op te vangen, organiseerde NLInvesteert €5 miljoen aan tijdelijk werkkapitaal via het investeerdersplatform, met een looptijd van 3 tot 6 maanden. Door de korte looptijd betaalt NextEnergy geen rente over maanden waarin het geld niet nodig is.
Welke financieringsvormen passen bij een seizoenspiek?
Rekening-courantkrediet met seizoenslimiet
Het rekening-courantkrediet is de meest gebruikte oplossing. Je neemt op wat je nodig hebt en betaalt alleen rente over het opgenomen bedrag. Daar staat wel een bereidstellingsprovisie tegenover: een vergoeding die de financier rekent omdat hij de kredietruimte voor je beschikbaar houdt, ook als je die niet gebruikt.
Sommige financiers bieden een seizoenslimiet: een kredietruimte die in de piekmaanden tijdelijk hoger is en daarna weer daalt. Zo sluit de financiering direct aan op het ritme van je onderneming.
Voorraadfinanciering
Bij voorraadfinanciering dient je voorraad zelf als onderpand. De financier verstrekt krediet tot een bepaald percentage van de voorraadwaarde. Hoe hoog dat percentage is, hangt sterk af van de courantheid: goed verkoopbare, niet-bederfelijke producten met een duidelijke marktwaarde worden hoger bevoorschot dan modegevoelige of sterk gespecialiseerde artikelen.
Een voorraadfinanciering kan worden ingevuld met crowdfunding. Je financiering wordt opgehaald bij een groot aantal private investeerders. Dat kan uitkomst bieden wanneer je voorraadbehoefte groter is dan de bank wil of kan financieren. Crowdfunding wordt dan ook vaak ingezet als onderdeel van een cofinanciering, samen met een bank of een andere financier.
Een voorbeeld is Vivid Green, een snelgroeiend e-commercebedrijf dat onder eigen merk producten verkoopt aan consumenten in Nederland en België, vooral via Bol.com. Om de groeiende voorraadbehoefte op te vangen, organiseerde NLInvesteert een cofinanciering: €1,2 miljoen via het investeerdersplatform van NLInvesteert en €700.000 via een financieringspartner.
Factoring
Factoring helpt aan de achterkant van het seizoen. Een factoringmaatschappij betaalt je openstaande facturen vervroegd uit, zodat het geld uit de verkoop sneller binnenkomt. Daarmee verkort je de periode waarin je werkkapitaal vastzit en kun je de financiering van de voorraad eerder aflossen.
Waar let een financier op bij seizoensfinanciering?
Een financier wil vooral zien dat de voorraad ook daadwerkelijk wordt omgezet in geld. Daarom wordt gekeken naar:
- Een liquiditeitsprognose per maand. Een jaarbegroting is niet genoeg. De financier wil zien wanneer de piek valt, hoe hoog die is en wanneer het geld terugkomt.
Historische seizoenspatronen. Hoeveel van de ingekochte voorraad heb je de afgelopen seizoenen verkocht, en tegen welke marge? Een stabiel verkooppatroon geeft vertrouwen. - De courantheid van de voorraad. Wat is de voorraad waard als hij onverhoopt niet wordt verkocht? Restvoorraad en afwaarderingen tellen zwaar mee.
- Orders en afspraken met afnemers. Voorverkopen, raamcontracten of vaste afnemers maken de verwachte omzet concreter.
- Bestaande financiering en zekerheden. Heeft je bank al een pandrecht op je voorraad, dan kan een andere financier daar niet zomaar ook op terugvallen. Goede afstemming tussen financiers is dan essentieel.
Seizoenspiek op komst? Begin op tijd met je financiering.
Een seizoenspiek in voorraad is voor veel ondernemers geen uitzondering, maar een vast onderdeel van het jaar. Met financiering die meebeweegt met je seizoen voorkom je dat je groei wordt geremd door een tijdelijk liquiditeitstekort. Het begint met inzicht: weet wanneer je piek valt, hoe groot die is en wanneer het geld terugkomt.
Wil je weten welke financieringsoplossing past bij jouw seizoenspatroon? De financieringsadviseurs van NLInvesteert brengen je financieringsbehoefte in kaart en zoeken samen met jou naar de juiste structuur, bij de bank, bij een van onze ruim 70 financieringspartners of via ons netwerk van meer dan 10.000 private investeerders. Wij richten ons op gevestigde ondernemingen met een financieringsbehoefte vanaf €250.000. Vraag vrijblijvend een financiering aan.
Praktijkcase: Voorraad financieren voor een seizoenspiek
Toppy verkoopt zwembaden, spa’s, barbecues en tuinproducten: artikelen waarvan de vraag sterk piekt zodra de zon gaat schijnen. Om in die periode direct te kunnen leveren, moet het bedrijf de voorraad al maanden eerder inkopen. In februari is een groot deel van het budget dus al besteed, terwijl de omzet vooral in de zomer binnenkomt.
Toppy draait inmiddels circa €30 miljoen omzet en heeft vijftig vaste medewerkers, aangevuld met ongeveer 120 extra collega’s in de zomer. In de video vertelt Jeroen hoe hij de seizoenspiek financiert, waarom productbeschikbaarheid essentieel is en welke lessen hij trok uit een periode waarin de focus verschoof van omzetgroei naar gezonde winstgevendheid.